Hoe legt iemand uit wat hij doet, als niet is afgesproken wat zijn rol is? Hoe leg jij uit wat je werk inhoudt, als je taak niet helder is? Zorg dat je goede afspraken maakt en deze ook vastlegt in je werkplan, planningsgesprek, of hoe het ook heet op je werk. Alleen zo is voor iedereen binnen je team duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is.

Geen onderscheid

Hoewel ieder mens verschillend is, mag je tussen mensen uiteraard geen onderscheid maken. Ieder mens verdient aandacht, respect en vertrouwen. Dat is de mens als levend wezen beschouwd. Maar binnen onze maatschappij is de mens meer dan een levend wezen. Hij vervult een rol; oefent een beroep uit. In de beroepsmatige sfeer is de mens een professional die een bijdrage levert aan het geheel. Hij is in die rol niet per se gelijk aan zijn teamleden, maar vervult een rol en voert een taak uit. Net als alle andere teamleden.

Verschillende partituren

Laat ik het voorbeeld nog eens nemen van een orkest met professionele muzikanten. De muzikanten zijn als mens gelijk, maar binnen het orkest speelt niet iedereen de eerste viool. Stel je eens een muziekstuk voor, waar alle muzikanten exact hetzelfde spelen. Los van het feit dat het technisch niet mogelijk is, omdat bijvoorbeeld een slagwerker echt niet hetzelfde kan spelen als een violist, zou het buitengewoon saai en onaantrekkelijk klinken. Nee, een goede compositie (het heet niet voor niets zo) kent verschillende partituren die, als ze onder leiding van een goede dirigent, tegelijk gespeeld worden, samen een prachtig muziekwerk vormen. Is de vierde vioolpartij minder belangrijk dan de eerste? Is de trompettist belangrijker dan de paukenist? Beeld je maar eens in als wat er gebeurt als je een van de partijen weglaat. Dan geef je zelf het antwoord. Elke partij is belangrijk!

Samen één geheel

Daarbij vertolkt elke partij een rol en een taak, zodat het samen een geheel wordt. Elke rol en taak – mits goed georkestreerd – vult elkaar aan en dat leidt tot een goed teamresultaat. Als ik het voorbeeld aanhaal van een orkest, zul je het met mij eens zijn dat elke partij belangrijk is om het muziekwerk tot een geheel te maken. Het is logisch dat rollen en taken verdeeld zijn en dat er is nagedacht over wie welke rol en taak het beste kan vervullen. Niet iedere muzikant is immers even bedreven. Je kunt evengoed een parallel trekken met een voetbalteam. Niet iedereen is (geschikt als) spits of verdediger.

‘In organisatie zijn rollen en taken vaak onduidelijk’

Frank Arets | frankarets.nl

Als dat helder is, vraag ik mij af waarom in professionele organisaties maar al te vaak rollen en taken niet duidelijk zijn. Dat medewerkers niet snappen wat hun rol is binnen het team en welke taak zij hebben. De leidinggevende ontbreekt of maakt het niet duidelijk. Een goede leidinggevende stuurt op rollen en taken. Een goede leidinggevende weet wie de eerste viool kan spelen en wie de vierde. Een goede leidinggevende kan uitleggen waarom wie welke rol en taak heeft. Een team met zo’n leidinggevende speelt de prachtigste muziekwerken. In zo’n team groeit de vierde violist naar een eerste en de eerste naar een solo. Die leidinggevende heeft oprechte interesse in de mens achter de professional.